Nhiều người có thói quen đi chân trần trong nhà vì cảm giác thoải mái, tự nhiên và tưởng chừng hoàn toàn vô hại. Nhưng với người mắc bệnh đái tháo đường. Đây là thói quen tiềm ẩn nguy hiểm mà nhiều bệnh nhân không hề hay biết cho đến khi biến chứng đã xảy ra.
1. Tại sao bàn chân là “điểm yếu” ở người đái tháo đường?
Biến chứng thần kinh ngoại biên khiến người bệnh mất dần cảm giác ở bàn chân. Khi bước trên một vật sắc, dẫm phải mảnh thuỷ tinh, hay bị bỏng do tiếp xúc với nền nhà quá nóng người bệnh hoàn toàn không cảm thấy đau. Vết thương hình thành mà không hay biết.
Biến chứng mạch máu ngoại biên làm giảm lưu thông máu đến bàn chân. Khi tuần hoàn máu kém, ngay cả một vết thương nhỏ cũng lâu lành hơn bình thường, dễ nhiễm trùng và có nguy cơ hoại tử nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Theo thống kê của Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF), khoảng 15-25% người mắc bệnh đái tháo đường sẽ có biến chứng loét bàn chân trong suốt cuộc đời. Và đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến cắt cụt chi không do chấn thương.
2. Đi Chân Trần Trong Nhà – Nguy Cơ Tiềm Ẩn Không Nên Xem Thường
Nhiều người nghĩ rằng trong nhà sạch sẽ, an toàn nên không cần mang dép. Nhưng thực tế, những nguy cơ dưới đây có thể xảy ra bất cứ lúc nào:
- Dẫm phải vật nhọn nhỏ như mảnh thuỷ tinh, ghim, đinh và không cảm thấy đau do biến chứng thần kinh ngoại biên.
- Tiếp xúc với nền gạch quá nóng vào mùa hè, gây bỏng âm thầm.
- Va đập nhẹ vào chân bàn, cạnh tường tạo vết xước không được chú ý.
- Nền nhà ẩm ướt tạo điều kiện cho nấm và vi khuẩn phát triển, gây nhiễm trùng da.

Tuy nhiên, với người bình thường, những tình huống này gây khó chịu nhưng nhanh lành. Với bệnh nhân đái tháo đường, một vết xước nhỏ nếu không được phát hiện sớm có thể tiến triển thành loét, nhiễm trùng sâu. Trong trường hợp nặng có thể dẫn đến cắt cụt chi dưới.
3. Nên mang loại dép như thế nào?
Không chỉ đơn giản là “mang dép vào” mà loại dép cũng quan trọng không kém. Bác sĩ khuyến nghị chọn dép có đế mềm, đủ độ đệm để giảm áp lực lên gan bàn chân; không quá chật, không có điểm tỳ đè gây phồng rộp; chất liệu thoáng khí để giảm ẩm và nguy cơ nhiễm nấm; và tránh dép xỏ ngón vì dễ gây tổn thương vùng kẽ ngón chân.
4. Cách chăm Sóc Bàn Chân Đúng Cách Mỗi Ngày
Ngoài việc mang dép, người bệnh đái tháo đường cần xây dựng thói quen kiểm tra bàn chân hàng ngày:
- Kiểm tra toàn bộ bàn chân mỗi tối, kể cả kẽ ngón chân – có thể dùng gương soi nếu cần
- Rửa chân bằng nước ấm (không nóng), lau khô kỹ kẽ ngón. Tránh ngâm chân nước nóng vì nguy cơ phỏng và nổi bóng nước ở 2 bàn chân
- Dưỡng ẩm lòng bàn chân nhưng không thoa vào kẽ ngón
- Cắt móng thẳng ngang, không cắt quá sát. Không cắt khóe móng để tránh nhiễm trùng quanh móng chân. Tốt nhất dùng dũa giấy để dũa móng mỗi ngày
- Phát hiện bất kỳ vết đỏ, phồng rộp, vết thương hoặc thay đổi màu da – dù nhỏ – cần báo ngay với bác sĩ
Khi Nào Cần Đến Gặp Bác Sĩ Ngay?
Người bệnh đái đường cần đến cơ sở y tế ngay khi phát hiện:
- Vết thương, vết loét ở bàn chân dù nhỏ không tự lành sau 1-2 ngày
- Bàn chân sưng, đỏ, nóng đau hoặc có mùi bất thường
- Tê bì, mất cảm giác hoặc cảm giác châm chích kéo dài
- Móng chân đổi màu hoặc có dấu hiệu nhiễm nấm
Kiểm Soát Đường Huyết – Nền Tảng Bảo Vệ Bàn Chân
Việc mang dép và chăm sóc bàn chân đúng cách chỉ là một phần. Điều quan trọng hơn là kiểm soát đường huyết ổn định trong dài hạn. Đây mới là cách hiệu quả nhất để làm chậm và ngăn ngừa biến chứng thần kinh và mạch máu ở bàn chân.
Tóm lại, tại phòng khám Vanity, đội ngũ bác sĩ không chỉ hỗ trợ điều trị cân nặng mà còn theo dõi và quản lý toàn diện các chỉ số chuyển hoá. Bao gồm đường huyết, HbA1c, mỡ máu. Ngoài ra, dự phòng và kiểm soát các biến chứng mạch máu lớn (bệnh mạch vành; bệnh mạch máu não, bệnh động mạch ngoại biên). Đồng thời, dự phòng và kiểm soát các biến chứng mạch máu nhỏ (biến chứng võng mạc đái tháo đường bệnh thận đái tháo đường; biến chứng thần kinh ngoại biên – thần kinh tự chủ). Để người bệnh đái tháo đường ngăn ngừa hoặc làm chậm sự xuất hiện của các biến chứng nguy hiểm. Từ đó, nâng cao chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ cho người bệnh.
Nếu bạn đang có câu hỏi về bệnh đái tháo đường hoặc muốn được thăm khám và tư vấn, hãy liên hệ phòng khám Vanity để được hỗ trợ sớm nhất nhé!
