.
Căng thẳng (stress) là phản ứng bình thường của cơ thể trước các áp lực trong cuộc sống. Nhưng khi stress kéo dài có thể gây ra những ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe thể chất. Nhất là chuyển hóa glucose và là yếu tố nguy cơ đối với sự khởi phát và tiến triển; làm nặng bệnh Đái tháo đường type 2.
1. Căng thẳng ảnh hưởng lên đường huyết như thế nào?
Mỗi khi cơ thể bị stress, não bộ sẽ kích hoạt phản ứng “chiến đấu hay bỏ chạy”. Các hormone như cortisol và adrenaline được giải phóng. Việc giải phóng này nhằm cung cấp năng lượng nhanh cho cơ thể. Nhưng nếu tình trạng áp lực này kéo dài; tuyến thượng thận sẽ duy trì mức cortisol cao bất thường. Cortisol tăng kéo dài gây:
- Gan giải phóng nhiều glucose hơn vào máu
- Tế bào giảm độ nhạy với insulin (tình trạng gọi là kháng insulin)
Các nghiên cứu ghi nhận tỉ lệ người tiểu đường trải qua lo âu; trầm cảm hoặc stress kéo dài là rất cao, cụ thể:
“77% người bệnh tiểu đường đã trải qua lo âu; trầm cảm hoặc stress kéo dài”. Theo khảo sát toàn cầu của Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) người mắc tiểu đường không chỉ đối mặt với bệnh lý chuyển hóa; mà còn cả gánh nặng tâm lý.
Các tổng quan cũng ghi nhận rằng; người bệnh tiểu đường có nguy cơ mắc rối loạn tâm lý cao hơn so với người không mắc bệnh, và ngược lại. Tức là stress, lo âu và trầm cảm không chỉ là là yếu tố thúc đẩy bệnh khởi phát và tiến triển. Đây còn là gánh nặng bệnh tật mà người bệnh Đái tháo đường phải trải qua.
2. Stress và tiểu đường: mối quan hệ hai chiều.
Theo các hướng dẫn quản lý bệnh không lây nhiễm, được xây dựng dựa trên sự đồng thuận của nhiều tổ chức y tế quốc tế. Quản lý stress được xem là một phần quan trọng trong phòng ngừa tiểu đường type 2.
- Làm tăng hormone cortisol trong thời gian dài
- Gây kháng insulin
- Làm rối loạn hành vi ăn uống và sinh hoạt
- Giảm hiệu quả kiểm soát glucose
- Tăng nguy cơ thừa cân – béo phì vốn là yếu tố nguy cơ chính của tiểu đường
3. Kiểm soát stress – yếu tố quan trọng để phòng ngừa tiểu đường
Quản lý stress hiệu quả không chỉ giúp tinh thần khỏe hơn. Mà còn hỗ trợ kiểm soát chuyển hóa, từ đó giảm nguy cơ tiểu đường type 2. Tại phòng khám Nội Tổng Hợp Vanity, các khách hàng khi đến thăm khám Nội tiết vẫn thường được bác sĩ khuyên rằng:
– Vận động đều đặn
Hoạt động thể chất giúp tăng nhạy insulin và giảm glucose máu. Các hoạt động như đi bộ nhanh, yoga hay tập thể dục nhịp điệu đều có lợi.
– Ăn uống lành mạnh
Chọn thực phẩm giàu chất xơ, rau xanh, trái cây; protein nạc và hạn chế đường tinh luyện. Chế độ ăn cân bằng giúp kiểm soát đường huyết và giảm cảm giác thèm ăn do stress.
– Ngủ đủ giấc
Giấc ngủ từ 7–9 tiếng mỗi đêm giúp cân bằng hormone và giảm cortisol, vốn là yếu tố quyết định trong phản ứng stress kéo dài.
– Tìm kiếm hỗ trợ khi cần
Nếu cảm thấy stress liên quan đến cảm xúc hoặc kéo dài quá lâu. Hãy nhờ đến chuyên gia tâm lý, bác sĩ hoặc nhóm hỗ trợ. Đây không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối trong tâm lý, mà là bạn đang chủ động bảo vệ chính bản thân mình.
Hãy tìm đến Phòng khám chuyên khoa khi cần sự hỗ trợ
Căng thẳng kéo dài hoặc mãn tính được xem là một yếu tố nguy cơ. Căng thẳng có thể góp phần vào sự khởi phát của đái tháo đường type 2. Tuy nhiên, bản thân stress; lo âu hay áp lực tâm lý không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh. Thay vào đó, căng thẳng kéo dài có thể thúc đẩy quá trình hình thành bệnh. Khi cơ thể căng thẳng, việc này thông qua nhiều cơ chế sinh lý và hành vi. Dẫn rối loạn hormone stress, giảm độ nhạy insulin. Ngoài ra, còn thay đổi thói quen ăn uống, giấc ngủ và mức độ vận động.
Vì vậy, khi nhận thấy các dấu hiệu căng thẳng kéo dài; rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi, tăng cân hoặc có các yếu tố nguy cơ chuyển hóa. Người bệnh nên chủ động tìm đến sự hỗ trợ từ các chuyên gia y tế. Điều này nhằm được tư vấn và đánh giá sức khỏe toàn diện.
Tại Phòng khám Nội Tổng hợp Vanity, đội ngũ bác sĩ tập trung vào việc đánh giá các yếu tố nguy cơ chuyển hóa. Như thừa cân, mỡ nội tạng, rối loạn đường huyết và các vấn đề nội khoa liên quan. Thông qua thăm khám lâm sàng, xét nghiệm và tư vấn lối sống. Bác sĩ có thể giúp người bệnh hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của mình. Đồng thời, bác sĩ Vanity sẽ đưa ra những hướng dẫn phù hợp nhằm hỗ trợ kiểm soát cân nặng; cải thiện chuyển hóa và giảm nguy cơ phát triển các bệnh lý mạn tính như đái tháo đường.
Việc chủ động theo dõi sức khỏe và quản lý các yếu tố nguy cơ từ sớm không chỉ giúp phòng ngừa bệnh mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.